De ongeschreven leer van Geerten Meijsing

De Ongeschreven Leer van Geerten Meijsing staat al jaren in mijn boekenkast. Het werk werd, als ik mij goed herinner in onverbloemd uitgeversproza, aangekondigd als het magnum opus van Geerten Meijsing, door wie ik sinds mijn 16de enorm gegrepen wordt. Zijn melancholie en de nadruk op het esthetische, de speurtocht naar meer dan wat de wereld te bieden heeft - een overeenkomst die mij nu pas opvalt met mijn andere held van de Nederlandse literatuur, wiens geboortedatum beduidend eerder ligt, maar zijn entree in mijn wereld beduidend later, de humoristische cynicus, ambtenaar en wetenschapper, J.J. Voskuil - hebben mij telkens op mijn grondvesten doen schudden en mijn vriendin van weleer doen verzuchten: Lees je hem weer?

Toch heb ik nu pas voor het eerst De Ongeschreven Leer ook daadwerkelijk gelezen. Voorgaande pogingen strandden al na een pagina of 50. Dit keer nam ik me echter voor om én het boek eindelijk eens uit te lezen én het enorme notenapparaat links te laten liggen. Vooral dat laatste besluit heeft me erdoor heen geholpen. Maar na de bijna 500 pagina's (halve pagina's als je de noten vermijd), kan ik me nog niet ontworstelen aan het gevoel dat Geerten Meijsing zich met dit boek heeft vertild aan de filosofie en een boek heeft willen schrijven met dezelfde wanhoop als zijn zus Doeschka Meijsing in 'Over de Liefde' beschrijft, wanneer de jongste broer de hele familie op sleeptouw neemt naar het oude huis in Italië. In een manische periode waarin de wereld verklaarbaar leek, is het stramien voor het boek opgezet, dat vervolgens in tijden van verminderde manie is uitgewerkt. De beschrijvingen van het heden zijn nog steeds briljant en vervuld van een prachtige romantiek waarin het gevoel dat de wereld aan je voeten ligt continu in gevecht is met de doelloosheid en besluiteloosheid, of noem het moedwillige inertie, van de hoofdpersonen. De Ongeschreven Leer brengt je dichter bij Geerten Meijsing, zoals dat ook geldt voor Over de Liefde van Doeschka Meijsing. Het is in die zin een persoonlijk boek. Dat persoonlijke echter wordt teveel overvleugeld door de speurtocht naar de Ongeschreven Leer van Plato, waar ik, plebejer als ik blijkbaar toch ben, volstrekt niet in geïnteresseerd ben. Waarmee het project van De Ongeschreven Leer wat mij betreft grotendeels mislukt is, maar als liefhebber van Geerten Meijsing ben ik natuurlijk opgelucht dat ik ook eindelijk dit vermeende magnum opus van hem uit mijn eigen boekenkast heb gelezen. Nu maar wachten tot een nieuw magnum opus - wat mij betreft heeft hij daar nog jaren voor om aan te werken.